Znajdź produkt

Z historii zielarstwa - Starożytność

Ze względu na poznaną, ciągnącą się co najmniej 5 tysięcy lat wstecz, historię ziołolecznictwa, można podzielić ją na wiele okresów. Leczenie ziołami sięga początków starożytności.

Sumerowie już  5  tysięcy  lat  temu  znali  właściwości  lecznicze  np.  mięty,  rumianku  czy piołunu. Starożytni Egipcjanie spisali je w tak zwanym papirusie Ebersa (XIV w. p.n.e.), wymieniając  ok.  800  roślin  leczniczych  i leków
wraz  ze  sposobami  ich  stosowania.  Dobroczynną siłę ziół znano też w Babilonii, Asyrii, w Indiach czy Chinach.

Ważnym  ośrodkiem zielarskim były Indie, a wiedza medyczna stała tam na wysokim poziomie, choć wyjątkowo silnie była związana z wierzeniami i obrzędami religijnymi. Do dziś Europa zawdzięcza Indiom dużą liczbę przypraw i produktów leczniczych: kardamon,  goździki  oraz imbir. 

Początki  zielarstwa w Chinach sięgają 4 tysięcy lat p.n.e. Liczba  ziół,  które  początkowo  opisywano w chińskich księgach była dosyć skromna, obejmowała około 300 gatunków. Niemniej jednak Chińczycy wierzyli, że przyroda kryje w sobie lekarstwo  na  każdą  chorobę.  Do  dzisiaj  cały naturalny sposób leczenia związany z filozofią i religią Chin nazywa się medycyną chińską.

W naszym  kręgu  kulturowym  duży  wkład w rozwój ziołolecznictwa wnieśli Grecy, którzy  oprócz  leczniczych  właściwości  roślin, wykorzystywali ich właściwości narkotyczne oraz trujące. Szczególne miejsce zajmuje postać Hipokratesa z Kosur (ur. ok. 460 roku p.n.e.), nadal obecnego w medycynie, znanego chociażby ze swojej przysięgi. Uważał on, że lepiej aby pacjent wracał do zdrowia w sposób  naturalny,  z jak  najmniejszą  pomocą leków, za to z pomocą ziół. W swoim dziele “Corpus Hipocraticum” wymienia ok. 300 leków pochodzenia naturalnego w tym 200 leków pochodzenia roślinnego.

Liderem  zielarstwa  w czasach  rzymskich był Dioskurides  Pedanios  (żyjący  w I w.  n.e. ), Grek z pochodzenia, przyrodnik, był lekarzem rzymskich legionów. Napisał książkę “De materia medica” - barwnie ilustrowaną, zawierającą opisy kilkuset roślin, wśród nich mnóstwa leczniczych.  Księga  ta  funkcjonowała  jako wiarygodny podręcznik medycyny aż do XVII wieku.

Ważną osobą, która wywarła znaczny wpływ na rozwój farmacji był również lekarz rzymski greckiego pochodzenia, Galen z Pergamonu (ok. 130 – 200 n.e.), opisał ponad 400 roślin leczniczych w taki sposób, że stworzył  podwaliny  późniejszej  farmacji.  Jego wielką zasługą było stworzenie nowych postaci leku roślinnego: naparu, odwaru, nalewki, mazidła.  Te  postaci  do  dziś nazywają się galenowymi.

Bogate doświadczenia z zakresu ziołolecznictwa trafiły do Europyw okresie od VIII do XIII wieku głównie dzięki kupcom arabskim. Arabowie wprowadzili   szereg  nowych  surowców oraz nowych form leków, jak syropy,  soki  zagęszczone;  upowszechnili  proces destylacji,  stosowanie  spirytusu,  stworzyli nowe  terminy  używane  do  dziś  w chemii, jak np. alkohol, aldehyd, alkalia i inne.

Na trwałe  weszli  do  historii  medycyny  tacy uczeni jak Pers Ibn Sina - Avicenna (980 –  1037r.) zwany Galonem Arabów i Abu Bekr el Rhazi – Rhazes (860-925r.). Byli to lekarze z przygotowaniem przyrodniczym. Znali i opisali około 1800 środków leczniczych. Na  medycynie  antycznej  opierała  się  powstała w IX wieku i istniejąca aż do wieku XVII  szkoła  medycyny  w Salerno  we  Włoszech. Była ona znakomitym centrum naukowej myśli medycznej wywierającym wpływ na medycynę w całej Europie.