Melisa lekarska | Melissa officinalis L.

Melisa ma działanie uspokajające i rozkurczowe, reguluje pracę układu pokarmowego. To roślina od wieków stosowana w ziołolecznictwie.

 Jak wygląda melisa lekarska i skąd pochodzi?

Melisa lekarska to bylina z rodziny wargowych (Labiatae). Prawdopodobnie roślina ta przybyła do Europy z Arabami około X lub XI wieku i od tego momentu była uprawiana przede wszystkim w ogrodach klasztornych. Melisa była szczególnie cenionym ziołem przez Hildegardę z Bingen, która twierdziła, że uspokajające właściwości tej rośliny mają niezwykłą moc i „czynią serce radosnym".

Melisa lekarska, przeznaczona do celów użytkowych, od wieków uprawiana jest w krajach europejskich, wykorzystuje się także melisę cytrynową. W Europie Zachodniej melisa nie rośnie w naturalnych warunkach, lecz uprawiana jest na plantacjach zielarskich przede wszystkim w Hiszpanii, w Niemczech, w południowej Francji oraz na niektórych obszarach Europy Wschodniej.

Kłącze rośliny wytwarza liczne rozłogi naziemnie, z których rozwijają się ulistnione pędy. Rozgałęzione łodygi melisy dorastają nawet do 1 m wysokości, liście ogonkowe, o blaszce szerokojajowatej, na brzegu grubo okrągło ząbkowane. Melisa kwitnie w lipcu lub w sierpniu i daje kwiaty dwuwargowe, różowe lub białawe. Roślina wydziela swoisty silny, przyjemny cytrynowy zapach.

Surowcem jest przede wszystkim liść melisy (Folium Melissae), do celów przemysłowych zbiera się czasem także ziele melisy (Herba Melissae), czyli górne, dobrze ulistnione części łodyg.

Zawartość substancji leczniczych w melisie lekarskiej

Zarówno liść melisy, jak i ziele, zawierają te same substancje czynne, jednak w różnych proporcjach. Większą ich zawartość stwierdzono w liściach melisy, z tego też względu jest wyżej cenionym surowcem do produkcji herbat ziołowych i innych preparatów na bazie tej rośliny.

Liście melisy zawierają od 0,05 do 0,8% olejku eterycznego, którego najważniejszymi składnikami są związki fenolowe i terpenowe - cytronelol i cytral, które nadają rośliny charakterystyczny aromat. Wśród cennych substancji czynnych surowców leczniczych melisy warto wymienić także: trójterpeny, kwasy polifenolowe (np. kwas chlorogenowy, rozmarynowy), garbniki (ok. 5%), flawonoidy, związki śluzowe i sole mineralne.

Działanie lecznicze i wskazania do stosowania preparatów z melisy lekarskiej

Melisę w postaci ziołowych naparów stosuje się najczęściej jako łagodny środek uspokajający w stanach ogólnego pobudzenia nerwowego, stresu i rozdrażnienia, przy bezsenności. Preparaty z melisy są pomocne także w niwelowaniu objawów zespołu przewlekłego zmęczenia i w stanach lękowych. Substancje czynne zawarte w melisie działają rozluźniająco i relaksująco, wspierają dobre samopoczucie psychiczne i fizyczne.

Związki zawarte w olejku eterycznym melisy mają także działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie jelit, co sprzyja pozbywaniu się gazów nagromadzonych w przewodzie pokarmowym. Melisę zaleca się również w stanach skurczowych jelit i dróg żółciowych, skutkujących bólem, kolką, trudnością z trawieniem i wydzielaniem żółci. Substancje czynne zawarte w naparach z liści melisy nieznacznie zwiększają wydzielanie soku żołądkowego i żółci, w niewielkim stopniu także stymulują procesy trawienne. Stwierdzono także ich słabe działanie napotne i moczopędne.

Jak stosować preparaty z melisy lekarskiej?

Najczęstszą formą wykorzystania właściwości melisy jest przygotowanie herbaty ziołowej z liści tej rośliny. Zioła do zaparzania w saszetkach są najpopularniejszą formą przygotowania naparów. Saszetkę z ziołami należy zalać wrzątkiem i trzymać pod przykryciem przez 5-8 minut. Liście melisy mogą być wykorzystywane także do przygotowania rozluźniającej i uspokajającej kąpieli. Z kolei olejek eteryczny może być stosowany w aromaterapii.

Melisa stosowana w zalecanym dziennym spożyciu nie wywołuje żadnych działań ubocznych. Nieznane są także przeciwwskazania do stosowania preparatów z melisy.

Produkty zawierające melisę

Porady - Melisa lekarska

Sposoby na zaparcia - usprawnij trawienie na wiosnę

Gdy pojawiają się problemy z trawieniem oraz z prawidłowym funkcjonowaniem jelit, jednym z pierwszych objawów są zaparcia. Powodują one uczucie dyskomfortu, ciężkości, wypełnienia oraz bóle brzucha i trudności z wypróżnieniem....

czytaj całość

Zaparcia w podróży - jak sobie pomóc?

Zaparcia podczas wakacyjnego wyjazdu to dość powszechny problem i – niestety – mogą nam zepsuć przyjemność z urlopu. Jeśli jednak odpowiednio przygotujemy się, wówczas możemy uniknąć problemu. Co powoduje zaparcia...

czytaj całość

Co jeść, aby uniknąć zaparcia?

Zaspokojenie głodu jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka. To, w jaki sposób ją zaspokoimy zależy tylko od nas. Posiłki możemy przygotowywać sobie sami, możemy też korzystać z szerokiego wyboru gotowych...

czytaj całość

Zdrowa dieta i inne sposoby na zaparcia

Współczesne tempo życia różni się od tempa życia poprzednich pokoleń tym, że jest o wiele szybsze. Aby za nim nadążyć, zmieniamy swoje nawyki i przyzwyczajenia, w tym także nawyki żywieniowe....

czytaj całość

Alax – naturalny sposób na zaparcia

Zaparcia to problem, który dotyka coraz szerszą grupę osób. W krajach europejskich uskarża się na niego niemal co czwarta dorosła osoba. Badania pokazują, że z każdym rokiem przybywa ludzi, których...

czytaj całość

Zaparcia - zapobieganie i leczenie. Sposoby skuteczne i bezpieczne.

Według obiegowej opinii problem zaparć dotyczy jedynie ludzi starszych. Nie jest to prawda, gdyż problem ten dotyka osoby niezależnie od wieku. Rzeczywiście, im jesteśmy starsi, tym praca układu trawiennego staje...

czytaj całość

Naturalne sposoby na wzdęcia i zaparcia

Jedzenie jest dla organizmu źródłem składników odżywczych oraz energii. Z tym zdaniem na pewno zgadzają się wszyscy. Z jedzenia można też czerpać wiele przyjemności, rozkoszując się smakiem, zapachem, a także...

czytaj całość

Pozbądź się uciążliwego problemu dnia codziennego

Zaparcia to nie tylko kwestia samego problemu z wypróżnieniem, ale także ból, konieczność częstych i nieefektywnych wizyt w toalecie, oraz ciągłe rozmyślanie, jak im zaradzić. Czy można zlikwidować zaparcia stosując...

czytaj całość